Ultimi Nutizie

Attualità mundiale per u populu corsu

Rivista Principià

Ciò chì ùn funziona micca nantu à u Libru Biancu di a Difesa di l’UE. Gaiani parla

Ciò chì ùn funziona micca nantu à u Libru Biancu di a Difesa di l'UE. Gaiani parla

Libru biancu di a difesa di l'UE: obiettivi, sfide, prublemi, scunnisciuti è scenarii. Startmag cunversazione cù Gianandrea Gaiani, direttore di l'Analisi di a Difesa

Chì sò i principali ostaculi pulitichi è ecunomichi à l'implementazione di u Libru biancu nantu à a difesa europea è u pianu ReArm Europe/Readiness 2030 ?

L'ostaculi sò diversi, tantu chì stu Libru biancu cuntene 21 pagine . Piuttostu chjamà un libru biancu induve ci hè un approcciu principarmenti ideologicu chì hè tipicu di i Baltici, tipicu di Kaya Kallas, tipicu di una parte di l'Europa chì vede à a Russia cum'è un futuru nemicu. Intantu, un libru biancu deve esse qualcosa un pocu più sustanziale è ci vole tempu per fà, ùn pò micca esse fattu in una settimana, deve imaginà quale sò i scenari futuri. Iè, quì ci hè qualchì riferimentu à u Mediu Oriente, assai pocu à u Mediterraniu, ci hè qualchì riferimentu à l'Articu, ma mi pare chì hè una nascita totalmente baltica, dunque destinata à un nemicu, a Russia, chì probabilmente ùn serà più un nemicu in l'anni à vene una volta chì sta guerra hè finita – è ùn ci hè bisognu di esse Putinian perchè Mark Rutte , chì certamente ùn hè micca un Putinianu in Washington .

L'ostaculu principalu hè chì u libru biancu di difesa hè un libru pocu, ùn hè micca un documentu di pulitica, per quessa ùn hè micca currettu chjamà un libru biancu. Hè troppu ideologicu è puliticamenti orientatu versu a guerra d'oghje, versu u scenariu d'eri, dunque versu a guerra in Ucraina chì prubabilmente finiscinu in ogni casu è quandu sta guerra finisce i Stati Uniti stessu serà u primu à ricuperà una relazione cù a Russia. Allora un libru biancu duverebbe guardà i scenarii futuri, pensu. È hè stabilitu da Kaja Kallas per ciò chì hè u so approcciu, a pulitica baltica è ancu a pulitica di l'Unione Europea. L'Unione Europea si batte finu à a fine per impedisce a fine di sta guerra. L'Unione Europea hè l'unica trà l'attori in u campu chì ùn hè micca capaci di cummattiri a guerra. Moltu menu una guerra cum'è quella in Ucraina. Trovu chì ci sò parechji paradossi, questi sò più evidenti.

U Libru Biancu di a Difesa Europea rapprisenta un passu concretu versu una più autunumia strategica europea ?

Allora, deve fà, ma attenti perchè quì avemu bisognu di più analisi in prufundità di u prublema, perchè oghje, quandu una certa sfiducia versu i Stati Uniti di Trump, almenu, si sparghje in Europa. Da ciò chì hè emersu da u scandalu di chat publicatu da l'Atlanticu, pare chì sia u Sicritariu di a Difesa di i Stati Uniti, Hegseth, sia u Vicepresidentu Vance, anu spressu opinioni pocu lusinghieri versu l'Europa. Allora l'Europa deve sculacciate una imaginazione strategica vis-à-vis i Stati Uniti.

Perchè?

A l'epica di a presidenza Biden, avemu seguitu i Stati Uniti in l'avventura di guerra in Ucraina è uni pochi mesi dopu avè rinunciatu u gasu russu, l'America di Biden hà passatu quella splendida lege per a riduzione di l'inflazione chì hà custruitu ponti d'oru per l'industrii europei chì si sò spustati cù fabbriche in i Stati Uniti, venenu à noi perchè l'energia costa 6 volte menu. Ancu in questu casu, vecu u limitu cum'è ideologicu. Videndu l'America di Trump cum'è un nemicu, mentre chì Biden era un amicu.

Dicu queste cose perchè 15 anni fà aghju purtatu una battaglia ghjurnalistica assai critica versu l'adopzione di l'F-35, chì hè solu u più impurtante di l'acquisti d'armamenti americani in Italia è in Europa, argumentendu chì se l'F-35B – quelli per a Marina chì ponu andà nantu à a porta Cavour – eranu una compra indispensabile perchè ùn ci era micca altri aerei cù capacità cum'è quelli di l'atterrissimu verticali è corti di decollo. Ebbè, l'altri servivanu solu à mette à noi europei in sughjetti tecnulogicu, cuntrattuale è ancu ecunomicu à i Stati Uniti, umiliendu e nostre industrii, quelle europee. Tandu mi chjamavanu talibani, perchè cumprà un americanu era un must, ma ancu allora l'Americani ùn anu micca cura di l'interessi di l'Europeani.

È oghje ?

Avà cù a guerra in Ucraina, l'Europa hà aumentatu l'acquistu di l'armi americani da più di 30%, Trump ghjunghje è l'UE scopre chì l'Americani ùn sò micca solu amichi, ma ci sò nemichi. Allora cù u White Paper avemu da cumprà solu europeu. Ancu quandu avemu parlatu di u prugramma 800 miliardi d'euro di debiti è spese micca cuntabili, hè ancu dettu chì questi soldi duverà esse usatu per sviluppà prugrammi chì sò solu trà i paesi di l'UE, per quessa senza participà i britannichi è americani. Ma attenti, finu à un mese fà, a maiò parte di i paesi di l'UE anu urdinatu è cumprà americani. Ancu in stu casu, mi pare una valutazione puramente pulitica, staccata da a verità.

Senza scurdà chì parechji paesi europei anu prugrammi chì vanu al di là di ciò chì hè dichjaratu in u Libru biancu. Per esempiu, l'Italia si concentra assai nantu à Gcap, u prugramma per u sistema di cummattimentu aereo di sesta generazione cù u Regnu Unitu è ​​​​u Giappone. Londra è Tokyo ùn sò micca parti di l'Europa, allora chì deve fà l'Italia ? In u passatu ricenti, a Germania hà ancu rinunziatu à e cullaburazioni europee, per cumprà Patrioti americani è più.

Chì sarà allora di u pianu di 800 miliardi lanciatu da Von der Leyen ?

In rialità, tuttu u prugramma di 800 miliardi mi pari di esse un pianu finanziariu chì subverte l'ordine normale di i piani d'acquistu. Ùn ghjunghjite micca cù 800 miliardi cù u diktat di ùn spende micca in America. Ci sò parechje forze aeree di i paesi europei, cumpresa a Svizzera neutrali, cumpresa a Finlandia, chì anu compru i F-35, cumpresa l'Italia. Chì facemu ? Li buttemu ? Cancellemu i cuntratti ? Vecu assai schizofrenia in tuttu questu, micca un approcciu strategicu ragiunatu, pianificatu chì, per a so natura, deve esse sviluppatu annantu à parechji anni.

Quantu hè realisticu di pensà à una difesa cumuna europea, cunsiderendu e diverse visioni strategiche di i Stati membri ?

Allora parlà cum'è certi fanu di l'armata europea, o piuttostu di e forze armate europee, hè un assurdità. Qualchissia capisce è tutti dicenu, l'Ammiragliu Cavo Dragone, presidente di u Cumitatu Militari di l'OTAN, hà dettu ancu pocu tempu in una entrevista cù u Messaggero . Hè irrealisticu. Perchè ùn simu micca una federazione di stati, vale à dì, u Maryland è u Texas sò federati è fighjenu à Washington cum'è a so capitale, l'Italia è a Francia ùn sò micca federati è ùn vede micca Bruxelles cum'è a so capitale. Dunque l'interessi di e nazioni anu a so sovranità, soprattuttu in u settore di difesa. Credu chì tutti questi libri bianchi è prugrammi di preparazione annullanu e cumpetenze di l'UE.

Cumu?

Sò assai preoccupatu chì l'Unione Europea cuntinueghja à aduprà emergenze false o custruite, u risicu di una invasione russa hè assai custruita in u mo parè, per andà oltre i so limiti è pruvà à impone si à i Stati membri. Perchè ùn hè micca currettu. Credu chì ci hè un tentativu di a nomenclatura europea per impone si nantu à a sovranità di i stati individuali. È questu mi pare una minaccia per a nostra libertà, i nostri diritti è a demucrazia. Ùn vecu micca una Europa chì pò mette inseme forze armate cumune, perchè ùn hè micca una federazione di stati.

Allora chì pò fà l'Europa ?

Allora ciò chì l'Europa pò ragiunamente fà è hà fattu finu à avà, è hà fattu bè, hè di mette inseme prugrammi, decide di cumprà inseme o di sviluppà prudutti militari inseme, pensu à l'Eurofighter Typhoon. Pudemu ancu cumprà Typhoons ancu s'ellu sò ancu pruduciuti da l'Inghilterra ? In fatti, a Gran Bretagna face ancu parte di u cunsorziu Eurofighter. O l'Auropa ci dice di nò, duvemu cumprà solu Rafales Francesi ? Avemu sti cosi ma l'avemu fattu bè. MBDA hè u terzu gruppu missile più grande in u mondu è implica parechji paesi europei, micca solu l'Italia, Francia è Gran Bretagna, ma ancu Germania. U cunsorziu hà sviluppatu prudutti acquistati da parechji paesi europei.

Allora pudemu pensà à sviluppà inseme l'acquistu più cumuna pussibule, riunendu e diverse esigenze per risparmià soldi è pruduce prudutti di qualità europei più rapidamente. In i campi in quale riescimu à esse abbastanza autonomi, ma ùn pudemu micca aspirà à nunda altru in questu mumentu. Ancu perchè, siamu chjaru, a geugraffia di l'Europa hè variata. Per l'Italia, u scenariu preoccupante è più seriu di a mubilizazione hè u Mediterraniu. I Balti, i Pulacchi, i Svedesi, i Finlandesi sò interessati solu à u flancu orientali. Avemu diversi interessi. È ancu trà i vicini avemu spessu interessi opposti. A Francia in u Mediterraniu hè u nostru alleatu o u nostru rivalu ? È cusì hè chjaru chì – avè diversi interessi è pulitiche straniere è rivalità internu in l'Auropa – ognunu avarà u so propiu strumentu militare, allora chì deve esse mudernizatu, resu più efficau è ùn ci hè dubbitu. Ma ùn pensu micca chì u scopu deve esse di preparà per l'invasione di l'Europa da a Russia.

Sicondu Mario Draghi, "hè necessariu di definisce una catena di cummandu di livellu più altu chì coordina l'armata eterogenee in termini di lingua, metudi, armamenti è chì hè capace di staccarsi da e priorità naziunali operandu cum'è un sistema di difesa cuntinentale". Sò d'accordu ?

Ùn sò quasi mai d'accordu cù Mario Draghi. S'ellu si parla di questioni finanziarii ùn ci hè dubbitu ch'ellu hà autorità. Nantu à i prublemi militari è di pulitica estera mi pare ch'ellu ùn hà mai dimustratu una grande preparazione, ma dopu ognunu hà da fà u so travagliu. Quì si parla d'un strumentu militare chì ùn deve più dipende di u statu chì u dispiega. È impiegatu da quale allora ? Di una nomenclatura europea chì nimu hà mai elettu ? Di von der Leyen, di Mario Draghi ?

Quelli chì anu distruttu l'Europa chì ci portanu à un disastru ecunomicu è militare – perchè l'Europa era assai più forte in 2021 chè oghje – dicendu chì e nostre sanzioni distrughjeranu a macchina di guerra è l'ecunumia russa. Mario Draghi hà dettu queste cose cum'è Primu Ministru. Quelli chì ci anu dettu chì i Russi anu scappatu di munizioni è arrubbavanu carte elettroniche da e lavatrici di e case di i citadini ucraini in l'Ucraina occupata. È questu era von der Leyen. Dopu à u disastru ch'elli anu causatu, purtendu a desindustrializazione, a recessione, a crisa energetica, sò i stessi chì oghje ci volenu purtà e ricette per esce da u disastru ch'elli anu causatu. L'errore ch'elli anu fattu duveranu, almenu, induceli à stà in silenziu oghje, micca à prisintà si cum'è salvatori di l'Auropa ch'elli anu demolitu. È s'ellu l'ughjettu era di demolisce e patrie per custruisce un urganismu europeu chì ancu assorbiu e forze armate naziunali, rapprisenta a vera minaccia per e nazioni è i populi europei.

Cù u pianu aurupeu chì in fattu delegate principarmenti a spesa per l'investimenti in u settore à i stati individuali, è cù u pianu maxi di a Germania, ùn ci hè micca u risicu chì in fine solu a Germania pò veramente cuncentrazione nantu à a difesa datu e diverse situazioni di e finanze publica di l'altri paesi europei ?

Questa hè a preoccupazione chì parechji in Europa anu. Finu à eri l'Alimagna era l'unicu à ùn avè micca debitu è ​​hà battutu tutti quelli chì anu avutu u debitu. Mi ricordu ancu di situazione drammatica, micca solu pesante cum'è per l'Italia, per i paesi cunsiderati "spercu", ma per a Grecia ci hè stata una situazione suciale devastante per via di u rispettu di e regule chì a Germania oghje annulla.

À questu mumentu ci hè un signalu per tutta l'Europa chì a Germania cambia e regule è face è annulla e regule cum'è hà sempre fattu à u so vantaghju è à a so misura. Hè chjaru chì l'Alimagna oghje hà bisognu di investimenti publichi forti, cù un debitu chì tutti noi europei pagheremu, per cumbatte a recessione, a desindustrializazione è a seria crisa energetica. Allora, a mo quistione hè ancu un altru.

Per piacè.

Semu di fronte à un prugramma finanziariu piuttostu chè militare. Hè currettu di pensà à fà un riarmamentu militare oghje, in queste cundizioni, quandu in Auropa smettemu di pruduce l'acciaio perchè custa troppu ? Quandu tutti i prudutti militari da u 2022 in poi anu cresciutu radduppiendu o ancu triplicatu u so prezzu, quandu tutte e materie prime necessarie per pruduce materiale militare – Pensu ancu à splusivi chì ùn sò micca in u mercatu – tutti questi materiali sò cresciuti trà 80 è 120% in questi trè anni.

Chì suggerisce allora?

À questu mumentu, forse averebbe assai più sensu di favurizà a fine di l'ostilità in Ucraina, una restaurazione cù una nova Yalta. Dopu à a telefonata trà Trump è Putin, u New York Times hà parlatu di una nova Yalta. Forse duvemu sustene a fine di l'ostilità, a definizione in una cunferenza internaziunale per a definizione di una nova architettura di sicurezza in l'Europa di l'Est chì rassicura i Russi, rassicura l'Ucraini chì riceveranu a so ricustruzzione è chì allevianu e tensioni è riporta l'Europa à l'acquistu di gas russu in quantità infinite è à prezzi, speremu una volta, raghjone.

Perchè sperate per questu?

Perchè u mercatu di l'energia europea senza gasu russu hà da campà nantu à l'incertezza, nantu à i cambiamenti di u prezzu, chì sò tutti quelli elementi chì significanu chì l'industria ùn puderà micca fà o si move in altrò induve avarà garanzii megliu. Allora avemu ogni interessu à finisce a guerra, cuminciannu à ristabilisce e rilazioni cù a Russia – l'Americani a facenu – vultà à avè u gasu à pocu pressu, stabilizzà a nostra industria è, à quellu puntu, pruvà à parlà di prugrammi di rearmamentu perchè averemu e cundizioni ecunomiche è i costi più favurevuli.

Chì duverebbe fà a UE allora ?

Sì i prezzi di l'armamenti anu crisciutu trè volte o duppiu o triplu da u 2022, significa chì s'è oghje avemu passatu u doppiu di l'investimenti è l'approvvigionamentu cum'è in 2022, chì hè difficiule di fà, o ancu triple, forse avemu da cumprà i stessi cose perchè i prezzi sò cresciuti fora di crede. Allora stabilimu prima a situazione geopolitica, stabilizemu e relazioni trà noi, novi relazioni trà noi è Russia. Pruvemu di ùn avè una nova guerra fridda perpetua perchè saria un disastru per noi. Riportemu e relazioni à u livellu civile è vultemu à avè u gasu russu in quantità è à quellu puntu facemu un pianu d'armamentu. Ancu perchè ùn hè inutile di cuntinuà à dì chì i Russi ci invadiranu in trè anni. S'ellu era u casu, i soldi chì mettemu in ghjocu oghje – parlemu di mette in ghjocu questi 800 miliardi oghje – ùn ci darà micca più forza militare in trè o quattru anni. I tempi sò assai più longu per a produzzione è u sviluppu è l'acquistu di l'armamenti. Vecu tuttu chistu custruitu per ragioni chì si capiscenu ma chì ùn anu nunda à vede cù a difesa di l’Auropa, chì ùn anu nunda à vede cù a stabilità di l’Auropa, à u cuntrariu.

Chì impattu averà u Libru Biancu di l'UE nantu à a pulitica di difesa italiana ?

I vantaghji per l'industria di difesa italiana sò quelli di pudè cuntinuà a cuuperazione in Europa chì avemu digià sviluppatu dapoi un bellu pezzu. Se ci sò novi prugrammi, l'Italia serà implicata, ùn ci hè dubbitu. Senza aspittà un Libru Biancu o l'annunzii di von der Leyen, numerosi novi prugrammi militari sò stati annunziati in l'ultimi anni: Pensu solu per l'Italia, i novi distruttori, i novi sottumarini, l'acquistu di 49 aerei di cummattimentu cumpresi Eurofighter Typhoons è F-35, u pianu di rinnuvà a linea di veiculi blindati, ci sò parechji prugrammi in l'industria italiana. Credu chì stu pianu ùn cambia micca i prugrammi chì sò in u locu. Mi dumandu cumu stu pianu sopravvive, per esempiu, u fattu chì parechje nazioni europee, cumpresu l'esercitu talianu, anu urdinatu i lanciatori di razzi di campu Himars da i Stati Uniti.

Avemu da rinunzià ? L'Europa si dumandarà micca di cumprà micca ? Allora duvemu mette à terra i F-35 ? Cunsideru u Libru Biancu di l'Unione Europea un altru aria calda, ma cù una solida motivazione daretu à ellu chì hè di sustene l'interessi di a nomenclatura europea prima è poi di a Germania. Ùn mi scurdate micca chì Ursula von der Leyen era Ministru di a Difesa in Germania.

E quali puderanu esse i vantaghji, ma ancu i risichi, per l'industria di difesa italiana ?

In quantu à l'Italia, crede chì tutti l'elementi pusitivi in ​​quantu à e nostre imprese sò digià quì. Li vedemu da Leonardo à Elettronica, ma ancu à Fincantieri, chì ovviamente ùn hà micca una attività ligata solu à a difesa. Credu chì l'accordi trà i paesi europei, s'ellu sò rinfurzati, seraghju assai cuntentu, perchè aghju sempre sustinutu chì ùn avemu micca interessi cumuni cù i Stati Uniti, in verità avemu menu è menu, è tecnulugichi ùn duvemu micca dipende d'elli. Sì stu prugramma europeu aiutarà o sustene o ci farà travaglià più forte per pruduce sistemi europei chì sò cumpetitivi nantu à u mercatu cù quelli americani, allora Rearm Europe o cum'è volenu chjamà, Readiness 2030 è stu picculu libru biancu hà ancu datu una manu in questu sensu, allora sò pusitivu.

Tuttavia, ùn credu micca chì l'Italia hà bisognu di sti piani europei per implementà una pulitica megliu. Face cusì in u cuntestu di e spese ch'ellu intende incurrà, in u cuntestu di e valutazioni pulitiche chì u guvernu talianu hà decisu di lancià in l'anni in termini di spesa è appruvisione, senza avè da noi dettate ciò chì è cumu cumprà da a nomenclatura europea chì ovviamente ùn mi pare mai avè mai perseguitu solu l'interessi di l'Italia.

Direttore, una ultima quistione chì avete digià rispostu, ma ci torneremu à a fine. In u libru biancu di difesa ùn ci hè micca menzione di un esercitu europeu cumuni, ma hè ragiunate per crede chì un prucessu hà iniziatu chì porta à un esercitu europeu?

Spergu veramente micca, perchè s'ellu ci era un tali prughjettu saria cuntrariu à i trattati europei. E forze armate europee seranu una federazione pussibule di stati europei. U ghjornu in quale ci hè un statu federale europeu, cum'è i Stati Uniti per esempiu, u ghjornu in quale Francia è l'Italia sò in Bruxelles cum'è Maryland o Texas sò in Washington, allora avemu un statu federale europeu è averemu ancu e forze armate europee, un sistema fiscale europeu, tutti unificati, cum'è una federazione di stati, cum'è i Stati Uniti. Dicu grazia, ùn simu micca à stu puntu, a suvranità naziunale esiste sempre, dicu difendemu perchè hè l'unicu ciò chì ci hè rimasu in un mondu induve l'alliati ùn esistenu micca. L'alliati è l'amichi ùn esistenu micca, esistenu solu interessi. Cum'è Kissinger hà dettu, i Stati Uniti ùn anu micca alliati, anu solu interessi.

Chì vale allora in stu cuntestu ?

Ciò chì importa hè precisamente a sovranità di i stati. Daraghju un esempiu chì mi pare adattatu, ancu s'ellu ùn sò micca fan di u guvernu spagnolu, di u guvernu Sánchez. Qualchi ghjorni fà, u Ministru spagnolu Robles hà annunziatu chì l'Spagna aumenterà a spesa di difesa quist'annu da 1,2 à 1,3% è chì li permetterà di ghjunghje à 2% in u 2029, basta chì l'aumentu ùn hà micca in ogni casu affettà a spesa suciale, vale à dì u benessere.

Allora duvemu piglià Madrid cum'è mudellu ?

In un'era induve tutti ci dicenu di spende di più in difesa – cuminciendu da l'OTAN chì ci dice di spende almenu 3,5% o i Stati Uniti chì ci dice chì duvemu spende 5%, perchè quelli chì spende 3,3% volenu spende menu chè in i prossimi anni – ci hè una nazione, a Spagna, cù un guvernu apertamente di manca, chì ùn volenu micca chì deciderà in modu sovranamente di dichjarà i so soldi per a difesa. detta da Bruxelles o da i Stati Uniti. Ebbè, crede chì u casu spagnolu hè un esempiu eccellente per tutte e nazioni europee. Cunsiderate chì l'invasione russa hè una stupidità gigantesca, a minaccia di l'invasione russa, mi cunsiderà forse a mamma di tutti l'ingaghjamenti chì avemu intesu in l'ultimi tempi.

U risicu in un'Auropa chì hà una forte inestabilità pulitica, ma ancu ecunomica, hè chì noi cuntinuemu à prumetti cannoni à una opinione publica chì esige burro. È mi pare chì a nomenclatura aurupea, quella chì scrive i libri bianchi è crea i prugrammi Readiness 2030, ùn importa micca veramente stu risicu. Certi stati, però, forse perchè i guverni di i stati europei individuali sò sempre eletti da i citadini, ponenu stu prublema.


Questa hè una traduzzione automatica da a lingua italiana di un post publicatu in StartMag à l’URL https://www.startmag.it/spazio-e-difesa/cosa-non-funziona-del-libro-bianco-della-difesa-ue-parla-gaiani/ u Thu, 27 Mar 2025 11:48:19 +0000.